W ramach cyklu „Złote myśli” publikuję wybrane cytaty wybitnych postaci zasłużonych w różnych dziedzinach.

Zakładka poświęcona temu cyklowi jest na bieżąco aktualizowana, a jej tytuł zawsze nawiązuje do ostatnio dodanej postaci. Cytaty poszczególnych autorów przytaczam w kolejności alfabetycznej według nazwisk.

Józef Beck (1894–1944) – minister spraw zagranicznych RP

Źródło: Wikimedia Commons

Pokój jest rzeczą cenną i pożądaną. Nasza generacja, skrwawiona w wojnach na pewno na okres pokoju zasługuje. Ale pokój, jak prawie wszystkie sprawy tego świata, ma swoją cenę wysoką, ale wymierną. My w Polsce nie znamy pojęcia pokoju za wszelką cenę. Jest jedna tylko rzecz w życiu ludzi, narodów i państw, która jest bezcenna: tą rzeczą jest honor.

Wystąpienie ministra spraw zagranicznych RP Józefa Becka, [w:] Sprawozdanie stenograficzne z 23. posiedzenia Sejmu RP z 5 V 1939, k. 10.

Roman Dmowski (1864–1939) – Ojciec Niepodległości, polityk, minister spraw zagranicznych RP

Źródło: Wikimedia Commons

„Jestem Polakiem – więc mam obowiązki polskie: są one tym większe i tym silniej się do nich poczuwam, im wyższy przedstawiam typ człowieka. Bo im szerszą stroną mego ducha żyję życiem zbiorowym narodu, tym jest mi ono droższe, tym większą ma ono dla mnie cenę i tym silniejszą czuję potrzebę dbania o jego całość i rozwój. Z drugiej strony, im wyższy jest stopień mego rozwoju moralnego, tym więcej nakazuje mi w tym względzie sama miłość własna”.

Cyt. za: R. Dmowski, Myśli nowoczesnego, [w:] https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Roman%20Dmowski%20-%20My%C5%9Bli%20nowoczesnego%20Polaka.pdf s. 17 [dostęp: 2 I 2026].

Antoni Bolesław Dobrowolski (1872–1954) – geofizyk i meteorolog, twórca kriologii

Źródło: Wikimedia Commons

„Pracy naukowej poważnie przeszkadza – mimo że bywa jej bodźcem – przesadna ambicja osobista, wyrażająca się, między innymi, w zazdrości wobec powodzenia kolegów. Zdarzyło mi się jednak spotykać jednostki, które wyzbywszy się dziecinnych, ale w młodości naturalnych ambicyjek […] zostawili sobie i rozpalili w namiętność inną ambicję, rzeczową, ambicję «coś zrobić na tym świecie», coś naprawdę wartościowego; w swym wcieleniu najlepszy naszej osóbki portret, więcej jeszcze: najlepsze nasze «ja»”.

Antoni Bolesław Dobrowolski, Mój życiorys naukowy, oprac. E. Fonberg, J. Ostrowski, A. Zbrożyna, Wrocław 1958, s. 218.

John Fitzgerald Kennedy (1917–1963) – 35. prezydent usa

Źródło: Wikimedia Commons

„Ask not what your country can do for you – ask what you can do for your country”.
(„Nie pytaj, co twój kraj może zrobić dla ciebie – zapytaj, co ty możesz zrobić dla swojego kraju”).

Stanisław Kutrzeba (1876–1946) – historyk ustroju, sekretarz generalny PAU

Źródło: Wikimedia Commons

„Nazwa państwa totalnego – użyta podobno po raz pierwszy przez [Benita] Mussoliniego – jest późniejsza, niż samo to państwo totalne, którego powstanie sięga jednak niewiele lat wstecz. Stosuje się zwykle to określenie do ustrojów Włoch i Niemiec, ale właściwie można by go używać także i w stosunku do ustroju Sowietów [Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich]. Choć bowiem Sowiety tak silnie przeciwstawiają się Niemcom i Włochom, gdy chodzi o pomysł ukształtowania życia społeczeństwa, to jednak w formach ustroju państwowego i w środkach działalności państwowej podobieństwa są bardzo znaczne. […] ustrojowo przejawia się to w omnipotencji państwa, utożsamianego z monopartią faszystów, narodowych socjalistów czy bolszewików”. 

S. Kutrzeba, Państwa totalne.  Światła – cenie – przyszłość, Kraków 1937, s. 3.

Ludwig von Mises (1881–1973) –austriacki ekonomista, leseferysta

Źródło: Wikimedia Commons

„Określenia »biurokrata«, »biurokratyczny« i »biurokracja« to, rzecz jasna, inwektywy. Nikt nie nazywa siebie biurokratą czy też własnych metod zarządzania biurokratycznymi. Słowa te zawsze wyrażają stosunek potępiający. Zawsze sugerują poniżającą krytykę osób, instytucji czy procedur. Nie ma człowieka, który by wątpił, że biurokracja jest czymś na wskroś złym i że w doskonałym świecie nie powinna istnieć”.

Cyt. za: L. von Mises, Biurokracja, tłum. J. Kłos, Warszawa 2018, s. 29.

Józef Piłsudski (1867–1935) –
Ojciec niepodległości, przywódca państwa

Źródło: Wikimedia Commons

„Był cień, który biegł koło mnie, – to wyprzedzał mnie, to zostawał w tyle. Cieniów takich było mnóstwo, cienie te otaczały mnie zawsze, cienie nieodstępne, chodzące krok w krok, śledzące mnie i przedrzeźniające. Czy na polu bitew, czy w spokojnej pracy w Belwederze, czy w pieszczotach dziecka – cień ten nieodstępny koło mnie ścigał mnie i prześladował. Zapluty, potworny karzeł na krzywych nóżkach, wypluwający swoją brudną duszę, opluwający mnie zewsząd, nie szczędzący niczego, co szczędzić trzeba – rodziny, stosunków, bliskich mi ludzi, śledzący moje kroki, robiący małpie grymasy, przekształcający każdą myśl odwrotnie – ten potworny karzeł pełzał za mną, jak nieodłączny druh, ubrany w chorągiewki różnych typów i kolorów – to obcego, to swego państwa, krzyczący frazesy, wykrzywiający potworną gębę, wymyślający jakieś niesłychane historie, ten karzeł był moim nieodstępnym druhem, nieodstępnym towarzyszem doli i niedoli, szczęścia i nieszczęścia, zwycięstwa i klęski”.

J. Piłsudski, Pisma zbiorowe. Wydanie prac dotychczas drukiem ogłoszonych, t. 6, Warszawa 1937, s. 34.